Een aanwijzing voor het herstel van authenticiteit

Verhaal

Van schilderkunst naar performance, fotografie, film en installatie

Kunstenaar Kim Hongrok

Afgestudeerd in de schilderkunst aan het College of Fine Arts van Hongik University

1985. 3. 14.

“Het is heel indrukwekkend en mooi.”

“Het is alleen maar een wikkel zonder inhoud, maar door er met diamanten waarde aan toe te voegen krijgt het een nieuwe betekenis. Ik vind het een soort magie die je ertoe brengt het werk nauwkeurig te bekijken om te ontdekken wat het betekent. Ik kan mijn ogen er niet van afhouden.”

In december 2013 presenteerde kunstenaar Kim Hongrok op de LA ART SHOW 18 werken uit ‘Een aanwijzing voor het herstel van authenticiteit: McDonald’s’. De combinatie van weggegooide hamburgerwikkels en diamanten verbeeldde de gedurfde bedoeling van de kunstenaar om onze vertrouwde waarneming te veranderen door een zwaar en kostbaar materiaal toe te voegen aan een licht materiaal waarmee iedereen minstens één keer in aanraking is gekomen.

De productiewijze van de werken kan objectief en feitelijk worden genoemd. Kim Hongrok begon bij de autonome schilderkunst en ontwikkelde zich in een richting waarin hij deze objectieve wijze van uitdrukken verkoos.

Feitelijk expressionisme: een vraagstuk opwerpen en communiceren

Een introductie tot een Koreaanse hedendaagse kunstenaar die het kader van de canvasschilderkunst overschrijdt en met een subjectief publiek communiceert via objectieve performances, fotografie en media.

Kim Hongrok werd geboren in maart 1985, studeerde af aan Whimoon High School en werd in 2005 als beste kandidaat van de speciale toelatingsprocedure aangenomen aan de afdeling Schilderkunst van het College of Fine Arts van Hongik University. Hij leerde van jongs af aan fluitspelen en speelde zelfs in een gemeentelijk symfonieorkest; daarnaast toonde hij uitzonderlijk talent in meerdere kunstgebieden, waaronder muziek, kalligrafie en beeldende kunst. Nadat hij tussen muziek en beeldende kunst had gekozen om zijn kunstenaarschap met beeldende kunst als instrument voort te zetten, nam hij FINE ART (schilderkunst) als hoofdvak.

Kim Hongrok weigerde op school student te worden genoemd. Hij wilde zichzelf niet opsluiten in het kader van ‘student’. Daarom richtte hij een eigen kunstatelier op en wisselde hij intensief ideeën uit met uiteenlopende kunstprofessionals die toen actief waren in fotografie, video, modellenwerk, acteren en andere vakgebieden. Op basis van zijn vele ervaringen buiten de school discussieerde hij graag met medestudenten over allerlei onderwerpen, wat hem de bijnaam ‘professor’ opleverde. Hij voerde niet alleen levendige discussies met medestudenten, maar ook met zijn begeleidende docenten. De subjectieve indrukken en perspectieven van verschillende stemmen op één gebeurtenis brachten Kim Hongrok in vervoering en zetten hem ertoe aan één waarheidsgetrouw antwoord te zoeken.

Kim Hongrok vond dat een kunstenaar niet kon voorschrijven hoe een gebeurtenis moest worden gevoeld of welke betekenis zij had; het publiek moest dit met eigen inzicht ontdekken. Daarom begon hij vanaf 2008, zijn tweede studiejaar, alle door de kunstenaar ingebrachte emotie en betekenisgeving uit zijn werken te weren en geobjectiveerde werken te tonen onder het overkoepelende thema ‘Een aanwijzing voor het herstel van authenticiteit’.

In 2008 presenteerde de kunstenaar de performance en fotowerken ‘Een aanwijzing voor het herstel van authenticiteit: Tandenpoetsen’. Wat is tandenpoetsen? Wat betekent het voor u om uw tanden te poetsen? Waarom doen we het allemaal alsof het vanzelfsprekend is? Met één handeling stelt de kunstenaar talloze vragen. U kunt hierdoor veel zaken opnieuw bekijken en overdenken. Is tandenpoetsen slechts een handeling voor mondhygiëne? Of kunnen we er iets door overwegen?

De kunstenaar zou destijds hebben vastgesteld dat zelfs inheemse stammen in het oerwoud hun tanden poetsen. Daarom zag hij tandenpoetsen als een spontaan ontstane, wereldwijd gedeelde taal en als het krachtigste communicatiemiddel. Door te kijken naar de plaats of situatie waarin de kunstenaar zijn tanden poetst, wordt duidelijker wat hij met de performance wilde objectiveren.

Een aanwijzing voor het herstel van authenticiteit:
Jongsik Choi

Een aanwijzing voor het herstel van authenticiteit: Jongsik Choi /
Lamda print, 2008, Kim Hongrok

Jongsik Choi is een kunstenaar die afstudeerde in schilderkunst aan Hongik University en in 2008 professor was aan Hongik University.

Wat wilde de kunstenaar communiceren door samen met hem, vóór diens werk, de tanden te poetsen?

Een aanwijzing voor het herstel van authenticiteit: Les Naaktmodeltekenen

Een aanwijzing voor het herstel van authenticiteit: Les Naaktmodeltekenen / Lamda print, 2008, Kim Hongrok

De bovenstaande performance vond plaats tijdens een praktijkles waarin naar een naaktmodel werd getekend. Waarom voerde de kunstenaar een performance uit in een les met een naaktmodel?

Een aanwijzing voor het herstel van authenticiteit: Megabox

Een aanwijzing voor het herstel van authenticiteit: Megabox / Lamda print, 2008, Kim Hongrok

Vooral de tandenpoetsperformance in Megabox in COEX kan wat vreemd aanvoelen. Tandenpoetsen gebeurt doorgaans alleen in een persoonlijke ruimte of op een specifieke plek zoals een toilet, terwijl Megabox een sterk voor het publiek opengestelde ruimte is. Megabox in COEX is een plek waar film als bewegend beeldwerk wordt vertoond en tegelijk duidelijk een commerciële voorziening. Wat betekent hun tandenpoetsen op de grens tussen kunst en commercie?

Tandenpoetsen buiten de plaatsen die door conventie zijn bepaald, vestigt opnieuw de aandacht op de handeling zelf. Het laat ons het communicatiemiddel dat de kunstenaar aanreikt opnieuw ontvangen en moedigt ons aan om ‘tandenpoetsen’ te herdefiniëren.

Een aanwijzing voor het herstel van
Authenticiteit: Seok-cheon Hong

Een aanwijzing voor het herstel van authenticiteit: Seok-cheon Hong /
Lamda print, 2011, 120x120cm
Kim Hongrok

Kent u Seok-cheon Hong? Zo ja, wat is Seok-cheon Hong dan? Welke betekenis heeft hij? En als hij geen betekenis heeft, waarom moeten we via dit werk over hem nadenken?

Nadat Seok-cheon Hong in 2000 onverwacht uit de kast kwam, werd hij uit alle uitzendingen geweerd, publiekelijk veroordeeld en bracht hij een moeilijke periode in afzondering door. Met het veranderen van tijd en omstandigheden richtten de media opnieuw hun blik op hem. In 2011, toen hij zijn populariteit bij het publiek begon terug te winnen, ontmoette Kim Hongrok hem en maakte hem tot een kunstwerk. Zijn Seok-cheon Hong in 2000 en Seok-cheon Hong in 2011 verschillende mensen? Als hij niet veranderde, wat veranderde er dan tussen ons in 2000 en ons in 2011? En hoe veranderen wij in 2024 verder?

Olieverf op doek, 120x120cm, 2010, Kim Hongrok

Aan dit werk is een interessante anekdote verbonden. Terwijl Kim Hongrok als student al vroeg uiteenlopende uitdrukkingsvormen zocht in fotografie, performance en installatie in plaats van zich tot schilderkunst te beperken, worstelden zijn medestudenten nog steeds met verf voor het doek. Hoewel Kim Hongrok de schilderkunst nooit kleineerde, reageerden enkele studenten vijandig dat hij ‘fotografie en performance deed omdat hij niet kon schilderen’. In plaats van met hen te redetwisten, maakte de kunstenaar één ‘goed geschilderd’ schilderij op een groot doek en ging daarna verder met het onderzoeken van verschillende uitdrukkingsvormen om opnieuw na te denken over ‘Een aanwijzing voor het herstel van authenticiteit’.

Eitempera op houten paneel, 2004, werk uit het portfolio voor de speciale toelatingsprocedure van Hongik University, Kim Hongrok

Olieverf op doek, 2007, Zelfportret, Kim Hongrok

Eerste solotentoonstelling ‘Een aanwijzing voor het herstel van authenticiteit: Bussot, Raul’

Een aanwijzing voor het herstel van authenticiteit: Bussot, Raul / 5 Dagen, 24 Uur, Performance, 2013, Kim Hongrok

‘Een aanwijzing voor het herstel van authenticiteit: Bussot, Raul’ is de eerste solotentoonstelling van Kim Hongrok en belicht opnieuw de gebeurtenis van een familie die 35 jaar geleden per vlot uit het communistische Cuba naar het liberale United States migreerde.

In 2013, toen Bussot, Raul vijf jaar oud was, besloot zijn vader samen met twee vrienden en zijn familie uit Cuba te vluchten. Om aan het oog van de Cubaanse kustwacht te ontsnappen, bouwden ze heimelijk een vlot in het donkere mangrovebos en duwden het op een nacht de zee in. Bussot, Raul herinnerde zich hoe zij midden op de koude zee tegen elkaar aan gingen zitten om warm te blijven. Als kind verheugde hij zich er vooral op dat hij in United States, anders dan in Cuba, zonder stroomuitval onbeperkt tekenfilms op televisie zou kunnen kijken. Kort na vertrek kwamen ze echter in een hevige storm terecht en dreven ze, voortgestuwd door sterke wind en zonder hun positie te kennen, dagen rond. Op de 5e dag na hun vertrek uit Cuba, toen hun voedsel bijna op was, zagen ze in de verte een licht en werden ze uiteindelijk ontdekt en gered door de U.S. Coast Guard. 20 jaar later ontmoette Kim Hongrok Raul en probeerde hij door diens 5 dagen durende ervaring opnieuw op te voeren ‘Een aanwijzing voor het herstel van authenticiteit: Bussot, Raul’ te herontdekken.

De kunstenaar maakte als kunstwerk een vlot met dezelfde afmetingen en vorm als dat van Rauls vader en installeerde het in de galerie. 5 dagen lang aten, sliepen en leefden zij op het vlot met gehesen zeil. Hun voedsel was hetzelfde als wat Rauls familie in 2013 bij zich had: Spam, chocolade en water.

Via het werk deelde de kunstenaar de ervaring van 20 jaar eerder zeer actief met het publiek. Op deze manier werd de interactie met het publiek een groot onderdeel van de performance zelf.

gefilmd door U.S.A Coast Guard / Palm Beach, Key West, USA / 00:06:50 / 1993

Ook de tijd en plaats van dit werk zijn betekenisvol. De vroegere verhouding tussen United States en Cuba vertoont overeenkomsten met de verhouding tussen South Korea en North Korea. Het verhaal van de familie Bussot in deze tentoonstelling is één Cubaans vluchtelingenverhaal, maar wordt door die relaties een universele vluchtelingenervaring.

Lamda print, 2011, 40x50cm, Kim Hongrok

Veel mensen bezochten de tentoonstellingsruimte. Sommigen huilden terwijl zij de tekst over het verhaal van destijds lazen; anderen klommen samen op het vlot en maakten foto’s. Er waren ook mensen die langdurig wilden luisteren en diepgaande gesprekken over die tijd wilden voeren.

De kunstenaar en Raul brachten 5 dagen etend en slapend op het vlot door. Spam, chocolade en water waren al het voedsel dat Rauls familie destijds had en de hoeveelheid was onvoldoende. Daarom deelden de twee in de tentoonstellingsruimte telkens heel kleine porties en brachten zo de 5 dagen door.

Deze Cuba-familie werd na een levensgevaarlijke periode op de open zee gered door de kustwacht van United States. Naar verluidt was het eerste voedsel dat zij na aankomst op het land van United States aten McDonald’s, haast een symbool van het kapitalisme.

Kim Hongrok en Bussot, Raul eten een McDonald’s-hamburger op de dag dat de 5 dagen durende drijfperformance eindigt

De ‘liberale’ burgemeester van Seoul, Oh Se-hoon, en zijn familie feliciteren hen als een welkom op de laatste dag van de tentoonstelling

Zanger Choi Siwon bezoekt de tentoonstelling

McDonald’s exploiteert zijn franchises vrijwel uitsluitend in landen waar liberalisme en kapitalisme stevig geworteld zijn. Als Kim Hongrok met de eerste tentoonstelling samen over liberalisme wilde nadenken, gaat de tweede tentoonstelling via de eerste McDonald’s-maaltijd van de familie vanzelf over in een verhaal over ‘kapitalisme’.

Tweede solotentoonstelling ‘Een aanwijzing voor het herstel van authenticiteit: McDonald’s’

Een aanwijzing voor het herstel van authenticiteit: McDonald’s / Gemengde techniek, 2013, Kim Hongrok

A-Clue-to-The-Recovery-of-Authenticity-Chicago-AmericaEen aanwijzing voor het herstel van authenticiteit; Chicago, America / Gemengde techniek, 2013, Kim Hongrok

Zowel de hamburgerwikkels van de representatieve United States-franchise McDonald’s als diamanten staan voor kapitalisme. Hoewel de wikkel na gebruik van de inhoud wordt weggegooid en afval wordt, voegde de kunstenaar er dure diamanten aan toe en bracht hij ons ertoe het liberalisme en kapitalisme, die we al te vanzelfsprekend vinden, opnieuw te bekijken en er aandacht voor te hebben.

Het werk kan worden gezien als een manier om McDonald’s—de eerste kennismaking met liberalisme en kapitalisme voor degenen die met gevaar voor eigen leven uit Cuba kwamen—vanuit ons huidige perspectief te bezien.

Een aanwijzing voor het herstel van authenticiteit; Ho Chi Minh / Gemengde techniek, 2013, Kim Hongrok

Een aanwijzing voor het herstel van authenticiteit; Buenos Aires, Argentina / Gemengde techniek, 2013, Kim Hongrok

Een aanwijzing voor het herstel van authenticiteit: McDonald’s / Gemengde techniek, 2013, Kim Hongrok

Met hulp van veel mensen over de hele wereld verzamelde de kunstenaar McDonald’s-hamburgerwikkels uit 20 landen en maakte hij 30 werken door er diamanten aan toe te voegen. De werken werden niet alleen in Korea getoond, maar ook op de LA ART SHOW, zodat nog meer mensen wereldwijd konden nadenken over ‘Een aanwijzing voor het herstel van authenticiteit: McDonald’s’.

Zanger Choi Siwon bezoekt de tentoonstelling

De kunstenaar nam contact op met Koreaanse ambassades in verschillende landen om hamburgerwikkels uit de hele wereld te verzamelen. Om hem te helpen bracht zanger Choi Siwon zijn fans op de hoogte; internationale fans verzamelden en verstuurden wikkels uit de hele wereld. Bekende personen met afspraken in het buitenland hielpen eveneens mee, waardoor wikkels uit vele landen konden worden verzameld.

We hebben mogelijk vooroordelen en stereotypen over dit wereldberoemde merk. Daardoor konden de meeste mensen de bedoeling achter het gebruik van McDonald’s-wikkels vaag aanvoelen, maar waarom een Koreaanse kunstenaar ‘McDonald’s’ zo waardevol maakt en ermee werkt, moet vanuit veel kanten worden onderzocht, waaronder historische en maatschappelijke achtergronden en ideologische conflicten. Wat is McDonald’s in United States? In Korea? En voor mensen in Iran of North Korea, waar geen McDonald’s bestaat? Denken zij ook aan McDonald’s?

Een aanwijzing voor het herstel van authenticiteit: McDonald’s / Gemengde techniek, 2013, Kim Hongrok

In tegenstelling tot eerdere buitenlandse kunstenaars die ‘McDonald’s’ gebruikten om het kapitalisme te bekritiseren, gebruikte Kim Hongrok McDonald’s-wikkels als materiaal om de waarde van het kapitalisme positief opnieuw te belichten. Tijdens het verzamelen kreeg hij uit veel landen die nog socialistisch waren of waar het kapitalisme niet had geworteld en het economische niveau laag was, het antwoord: ‘Hier is geen McDonald’s.’ Het McDonald’s-fastfood dat ook wij soms bekritiseren, is in sommige landen zelfs niet beschikbaar.

Met een vooruitziende blik wilde de kunstenaar opnieuw naar zichzelf kijken en de waarde van het kapitalisme positief herwaarderen.

Derde solotentoonstelling ‘Een aanwijzing voor het herstel van authenticiteit: Militaire seksslavin’

Een aanwijzing voor het herstel van authenticiteit: Militaire seksslavin / Film, installatie, 2015, Kim Hongrok

Een aanwijzing voor het herstel van authenticiteit: Ok-seon Park

Een aanwijzing voor het herstel van authenticiteit: Ok-seon Park / projectie op katoen, 2015, Kim Hongrok / 00:00:44

Een aanwijzing voor het herstel van authenticiteit: Ok-seon Lee

Een aanwijzing voor het herstel van authenticiteit: Ok-seon Lee / projectie op katoen, 2015, Kim Hongrok / 00:02:19

Iedereen in South Korea kent de term ‘comfort women’. Om de feiten objectiever en directer te begrijpen, opende Kim Hongrok een mediatentoonstelling met de drie woorden ‘militair’, ‘seks’ en ‘slavin’.

De derde tentoonstelling, ‘Een aanwijzing voor het herstel van authenticiteit: Militaire seksslavin’, wilde aan de hand van de ‘Japanse militaire seksslavinnen’—een deel van de Tweede Wereldoorlog en tot op heden levende slachtoffers van het verleden—spreken over ‘imperialisme’.

‘Een aanwijzing voor het herstel van authenticiteit: Militaire seksslavin’ projecteert beelden van oudere Koreaanse vrouwen die tijdens de Tweede Wereldoorlog onder seksuele slavernij door het Japanse leger leden op een installatie van witte stof van 2m hoog en 3m breed. Tijdens het maken vroegen de vrouwen de kunstenaar: ‘Bent u journalist?’ of ‘Bent u gekomen om een portret voor onze begrafenis te maken?’ Toen ze hoorden dat hij een kunstwerk wilde maken, kamden sommigen haastig hun haar of gingen naar hun kamer om mooie kleren aan te trekken. Ze zeiden: ‘Dank u dat u belangstelling voor ons toont,’ maakten warm oogcontact met de kunstenaar en namen met een ontspannen glimlach deel aan de opnamen. Misschien leken hun gezichten daarom, in tegenstelling tot de gewelddadige titel, vredig en vriendelijk. Een slachtoffer leeft niet voortdurend alleen met angst en geuite woede. Anders dan het mediakader dat een ‘slachtofferachtig’ beeld toont, waren de vrouwen in het kunstwerk Ok-seon Park, Kun-ja Kim, Il-chool Kang, Soon-ok Kim en Ok-seon Lee, die vandaag met ons leven.

Een aanwijzing voor het herstel van authenticiteit: Il-chool Kang

Een aanwijzing voor het herstel van authenticiteit: Il-chool Kang / projectie op katoen, 2015, Kim Hongrok / 00:03:45

De vrouwen in de filmwerken zitten zonder achtergrond en kijken het publiek rustig aan, zonder woorden, gezichtsuitdrukkingen of gebaren die een bepaalde emotie voorschrijven. Dit is een objectieve weergave die past bij het doel van de kunstenaar om ‘geschiedenis via hedendaagse kunst vast te leggen’. Dat het publiek oogcontact met de vrouwen kan maken toont eveneens de rol van hedendaagse kunst als ‘weerspiegeling van de tijd en participatie’.

Een bezoeker ontmoet wijlen Kun-ja Kim via het werk

De kunstenaar plaatste de stoel waarop de vrouwen tijdens het maken hadden gezeten in de tentoonstellingsruimte, zodat bezoekers tegenover hen konden zitten. De vrouwen zeggen niets, maar via oogcontact met het publiek spreken zij woorden die begrijpelijker zijn dan welke taal ook en tegelijk diepgaand.

Op 23 juli 2017 overleed Kun-ja Kim, die aan de tentoonstelling had deelgenomen, op 91-jarige leeftijd. Op haar 16e werd zij ontvoerd, naar een ‘comfort station’ in China gebracht en zwaar mishandeld. Daarna wijdde zij haar leven aan het getuigen over Japanse oorlogsmisdaden en het helpen van anderen door schenkingen. Zij nam wekelijks deel aan de woensdagdemonstratie, getuigde over het lijden in het ‘comfort station’ en legde ook een verklaring af tijdens een hoorzitting van het United States-Congres over Japanse militaire ‘comfort women’. Haar volledige levenslange vermogen schonk zij aan een studiebeursstichting; ongeveer 250 studenten ontvingen steun uit haar fonds. De kunstenaar bezit nog een foto waarop zij tijdens de opname trots een presidentiële onderscheiding op haar borst draagt en glimlacht.

Een aanwijzing voor het herstel van authenticiteit: Kun-ja Kim

Een aanwijzing voor het herstel van authenticiteit: Kun-ja Kim / projectie op katoen, 2015, Kim Hongrok / 00:04:21

Via de beelden van de vrouwen als slachtoffers van ‘imperialisme’ biedt het werk gelegenheid om imperialisme te beoordelen en laat het ons kijken naar onszelf, terwijl we leven en vele pijnen uit het verleden vergeten. Het geeft niet alleen ons, die hun laatste levensfase delen, maar ook toekomstige generaties een kans op een ontmoeting die tijd en ruimte overstijgt. Hun deelname is daarmee het resultaat van een oprechte poging om verleden, heden en toekomst te herstellen, zodat de geschiedenis van ‘militaire seksslavernij’ zich niet herhaalt. Juist hier verkrijgt het werk authenticiteit en duurzaamheid.

Er kunnen vele redenen zijn om te leven, maar het leven kan worden gezien als ‘een proces van inzicht verwerven’. Een beeldend kunstenaar verkrijgt inzicht via een werk. Voor de kunstenaar is het werk iets waarin volledig moet worden opgegaan, een levenslange lotsbestemming die onderzocht en uitgedrukt moet worden, en het leven zelf. Toch zijn kunstenaars ook gewone mensen. Zij vragen voortdurend wat dit noodlottige scheppen voor hen betekent, welk inzicht zij via een werk krijgen en waarom zij uiteindelijk werken moeten maken, terwijl zij naar antwoorden zoeken.

De werken van Kim Hongrok willen het publiek geen enkele boodschap opleggen.

De kleur van de verf, de door de kunstenaar bedoelde textuur van de penseelstreek en verschillende schilderkunstige uitdrukkingen dragen vaak het innerlijk van de kunstenaar rechtstreeks over en roepen daardoor gevoel en empathie bij het publiek op. Om dit uit te sluiten, zoekt Kim Hongrok naar een manier om werken met minimale tussenkomst en objectieve uitdrukkingsmethoden aan een subjectief publiek te presenteren.

Voor Kim Hongrok is een werk ‘een aanwijzing met een beeldende uitdrukkingswijze’ die wordt gebruikt om het thema ‘authenticiteit’ aan het publiek over te brengen. Het woord ‘herstel’ in alle werktitels benoemt een voortdurend veranderende en niet volledig definieerbare toestand: het proces van proberen het wezen te benaderen, ook al kan het nooit geheel worden bereikt.

Met andere woorden ‘Authenticity’ To communicate with the audience whatom met het publiek te communiceren over wat dit betekent, ‘Dancho’ By throwing outaangereikt, zodat ieder door eigen inzicht tot begrip komt en haar opnieuw ‘herstelt’—die inspanning zet de kunstenaar voort.